Chiến lược mới của ngành bán lẻ

(DĐDN)- Để xây dựng cơ chế chính sách một mặt đảm bảo siết thị trường bán lẻ với các DN nước ngoài, một mặt tạo động lực hỗ trợ DN phần phối bán lẻ trong nước phát triển đòi hỏi lời giải mới cho bài toán cũ.
 Mới đây, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan nghiên cứu, có giải pháp khuyến khích, hỗ trợ DN phân phối bán lẻ trong nước phát triển; chấn chỉnh các địa phương tuân thủ theo đúng quy định liên quan của pháp luật trong cấp phép, quản lý hoạt động phân phối, bán lẻ DN FDI. Đây được coi là đòn bẩy của Chính phủ trong việc vực dậy ngành bán lẻ trong nước. 
Thị trường ngách, chiến lược mới của DN nội? 
Năm 2016 đánh dấu một năm đầy biến động của thị trường bán lẻ Việt Nam. Sau khi Aeon của Nhật Bản thâu tóm Fivimart và Citimart. Đến lượt Tập đoàn TCC hoàn tất việc mua lại toàn bộ cơ sở bán buôn của Tập đoàn Metro tại Việt Nam với tổng trị giá 655 triệu Euro. Tiếp đến Central Goup giành thắng lợi trong thương vụ mua lại hệ thống BigC với mức giá 920 triệu euro. Thậm chí, ông Charoen Sirivadhanabhakdi, Chủ tịch Tập đoàn TCC Group không giấu tham vọng tiếp tục mở rộng hoạt động tại thị trường Việt Nam bằng cách mua bán sát nhập (M&A). Cùng với xu hướng M&A đang diễn ra phổ biến trên thị trường bán lẻ thì hàng loạt thương hiệu nội đã biến mất khỏi thị trường như Topcare, Hiway Supercenter, Citimart… 
Trước thực trạng này, chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng là cần thiết, bởi ai nắm được hệ thống bán lẻ và có thị phần lớn thì khi đó sẽ điều tiết được cấu trúc của nền sản xuất. Nhưng hỗ trợ DN phân phối bán lẻ trong nước phát triển như thế nào sẽ cần một lời giải mới cho bài toán cũ. 
Theo thống kê của Bộ Công Thương, thị phần bán lẻ hiện đại tại Việt Nam mới chiếm khoảng 25% tổng mức bán lẻ. 
Bà Đinh Thị Mỹ Loan- Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng: Chúng ta đang tập trung nói về thủ tục kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) và chúng ta vẫn còn tiếp tục được thực hiện trong vòng 7-8 năm nữa, nhưng có vẻ ENT không còn trong thời hoàng kim nữa. Phía Hiệp hội nhận định rằng, trước hết DN cần tìm chỗ đứng cho mình, xác định mình là ai? Mình làm được gì? 
Thực ra đây cũng là hướng đi mà các DN trong nước đã và đang làm trong khi chờ đợi có những chính sách hỗ trợ hiệu quả từ Chính phủ. Lấy ví dụ, dù mới tham gia thị trường nhưng năm 2017, Vingroup dự kiến mở thêm khoảng 70 – 80 siêu thị Vinmart cùng khoảng 1.500 cửa hàng Vinmart+, đặc biệt là sẽ bắt đầu phát triển hệ thống trung tâm thương mại (trong đó có các siêu thị Vinmart, VinPro, VinDS…) về các huyện lỵ để tăng độ phủ của mạng lưới. Kế hoạch của 2017 là Vinmart và Vinmart+ phải có mặt được ít nhất 30 tỉnh thành. Vingroup cũng đưa ra thông điệp mạnh mẽ khi Phó chủ tịch Lê Khắc Hiệp khẳng định: Vingroup không bao giờ bán thương hiệu Việt, (chuỗi Vinmart+) cho nước ngoài. 
Bởi vậy, ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội cho rằng: Điểm nhấn trong chính sách hỗ trợ DN phân phối bán lẻ trong nước phát triển là phải có tính trọng tâm trọng điểm để có thể tạo ra được các DN đầu tầu đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn phân phối bán lẻ nước ngoài. 
Để giải quyết bài toán cũ 
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng khẳng định: Thực tế công tác quản lý đối với thị trường phân phối bán buôn, bán lẻ trong nước vừa qua cho thấy nhận thức của các Bộ, ngành và địa phương về việc mở cửa thị trường còn chưa thực sự thống nhất; việc thực hiện ENT ở nhiều địa phương còn mang tính hình thức, chưa đánh giá kỹ lưỡng, thận trọng; việc kiểm soát chấp hành pháp luật trong hoạt động của DN phân phối có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chưa hiệu quả, chưa có các biện pháp hỗ trợ hợp lý để DN trong nước phát triển, mở rộng hệ thống phân phối trong nước. 
Chính vì vậy, Phó Thủ tướng yêu cầu trong thời gian tới, các Bộ, ngành, địa phương cần rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật điều chỉnh lĩnh vực này; tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các DN FDI trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ. 
Ông Phú bình luận, những nội dung chỉ đạo trên là muộn so với thực tế của thị trường. Tất cả các nội dung này đều đã được các DN kiến nghị từ chục năm trước. Chẳng hạn, ENT được áp dụng từ năm 2007, đưa ra quy định: Các DN bán lẻ khi mở từ cơ sở thứ 2 (có diện tích trên 500m2) trở đi sẽ phải kiểm tra nhu cầu kinh tế tại địa bàn theo các tiêu chí cụ thể. Đây là một “rào cản kỹ thuật” trong lĩnh vực bán lẻ mà các nước đã phải chấp thuận để đánh đổi lấy việc Việt Nam mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ của mình. Mặc dù vậy cho đến nay chưa cho thấy công cụ này được sử dụng hiệu quả, thậm chí, theo những nhà bán lẻ nội địa, một số địa phương còn tỏ ra quá dễ dãi trong áp dụng ENT, khiến bán lẻ ngoại vào tận từng ngóc ngách “ép” bán lẻ nội địa. 
Bởi vậy cần có một hội nghị Diên Hồng trong lĩnh vực phần phối bán lẻ để lấy ý kiến tham vấn từ DN nhằm đưa ra các quy định mang tính sát thực, khả thi, minh bạch, công bằng và hiệu quả”– ông Phú đề xuất
Nguồn enternews.vn

Tin thị trường khác